کلینیک تپش: مرکز درمان واریس، زخم دیابتی، زخم پا و سکته قلبی

خدمات تخصصی نوبت دهی مطب دکتر، آنژیوگرافی، درمان آمبولی و ارزیابی سلامت روان (افسردگی و اضطراب).

بهترین پزشک واریس ساری

مقالات تخصصی کلینیک تپش

ABI شاخص بازویی مچ پا

ABI شاخص بازویی مچ پا
2026/07/09

# شاخص مچ پا به بازو (ABI) چیست؟

 

---

 

# 🟥 **① شاخص مچ پا به بازو (ABI) چیست؟**

 

شاخص مچ پا به بازو (Ankle-Brachial Index یا **ABI**) یک آزمایش ساده، بدون درد و غیرتهاجمی است که برای بررسی خون‌رسانی به پاها و تشخیص بیماری شریان‌های محیطی (Peripheral Artery Disease یا PAD) انجام می‌شود.

 

در این روش، فشار خون شریان‌های مچ پا با فشار خون بازو مقایسه می‌شود. اگر فشار خون در مچ پا کمتر از حد طبیعی باشد، ممکن است نشان‌دهنده تنگی یا انسداد شریان‌های پا باشد.

 

ABI یکی از اولین و مهم‌ترین آزمایش‌ها برای تشخیص گرفتگی عروق پا است.

 

---

 

# 🟦 **② چرا آزمایش ABI انجام می‌شود؟**

 

پزشک ممکن است در شرایط زیر انجام ABI را توصیه کند:

 

• درد ساق پا هنگام راه رفتن (لنگش متناوب)

 

• سرد شدن پا

 

• زخم‌هایی که دیر بهبود می‌یابند

 

• سیاه شدن انگشتان پا

 

• کاهش نبض پا

 

• بیماران دیابتی

 

• افراد سیگاری

 

• بیماران مبتلا به فشار خون بالا

 

• افراد دارای چربی خون بالا

 

• افراد بالای ۶۵ سال یا افراد پرخطر

 

ABI علاوه بر تشخیص بیماری، برای ارزیابی شدت آن و پیگیری نتایج درمان نیز استفاده می‌شود.

 

---

 

# 🟨 **③ آزمایش ABI چگونه انجام می‌شود؟**

 

این آزمایش بسیار ساده است و معمولاً کمتر از ۱۵ دقیقه طول می‌کشد.

 

در طول آزمایش:

 

• بیمار چند دقیقه به حالت درازکش استراحت می‌کند.

 

• فشار خون هر دو بازو اندازه‌گیری می‌شود.

 

• فشار خون شریان‌های مچ هر دو پا با دستگاه داپلر و کاف فشار خون اندازه‌گیری می‌شود.

 

• نسبت فشار خون مچ پا به فشار خون بازو محاسبه می‌شود.

 

این آزمایش بدون تزریق، بدون اشعه و بدون نیاز به بستری انجام می‌شود.

 

---

 

# 🟩 **④ نتایج آزمایش ABI چگونه تفسیر می‌شوند؟**

 

به طور کلی:

 

• **ABI بین ۱٫۰۰ تا ۱٫۴۰** → طبیعی

 

• **ABI بین ۰٫۹۱ تا ۰٫۹۹** → مرزی

 

• **ABI کمتر از ۰٫۹۰** → نشان‌دهنده بیماری شریان‌های محیطی

 

• **ABI کمتر از ۰٫۴۰** → نشان‌دهنده کاهش شدید خون‌رسانی و ایسکمی بحرانی اندام

 

• **ABI بیشتر از ۱٫۴۰** → ممکن است نشان‌دهنده سفتی و کلسیفیه شدن شریان‌ها باشد که بیشتر در بیماران دیابتی و مبتلایان به نارسایی کلیه دیده می‌شود. در این شرایط ممکن است آزمایش‌های تکمیلی مانند **TBI (شاخص انگشت پا به بازو)** یا سونوگرافی داپلر لازم باشد.

 

تفسیر نتایج باید همیشه با توجه به علائم بیمار و نظر پزشک انجام شود.

 

---

 

# 🟪 **⑤ اگر ABI غیرطبیعی باشد، چه باید کرد؟**

 

اگر نتیجه ABI غیرطبیعی باشد، پزشک ممکن است بررسی‌های بیشتری درخواست کند، از جمله:

 

• سونوگرافی داپلر عروق

 

• تست ABI بعد از ورزش

 

• سی‌تی آنژیوگرافی (CTA)

 

• ام‌آر آنژیوگرافی (MRA)

 

• آنژیوگرافی در صورت نیاز به درمان

 

درمان به علت و شدت بیماری بستگی دارد و ممکن است شامل تغییر سبک زندگی، ترک سیگار، کنترل دیابت و فشار خون، دارو، آنژیوپلاستی یا جراحی بای‌پس باشد.

 

---

 

# ⬜ **⑥ نکته کلیدی**

 

ABI یک آزمایش ساده، سریع و قابل اعتماد برای تشخیص اولیه بیماری شریان‌های محیطی است، اما طبیعی بودن آن همیشه بیماری را رد نمی‌کند. در برخی بیماران، به‌ویژه افراد دیابتی یا مبتلا به نارسایی کلیه، ممکن است به بررسی‌های تکمیلی نیاز باشد.

 

---

 

## 📖 ⑦ بیشتر بدانید

 

- آترواسکلروز چیست؟

 

- بیماری شریان‌های محیطی (PAD)

 

- لنگش متناوب اندام تحتانی

 

- سونوگرافی داپلر شریان‌های پا

 

- آنژیوپلاستی عروق اندام تحتانی

 

- ایسکمی بحرانی اندام تحتانی

 

---

 

## 👨‍⚕️ **⑧ نظر متخصص تپش**

 

ABI یکی از ارزشمندترین آزمایش‌های غربالگری بیماری شریان‌های محیطی است و انجام آن در افراد پرخطر، به‌ویژه بیماران دیابتی، افراد سیگاری و سالمندان، می‌تواند باعث تشخیص زودهنگام بیماری شود. البته نتیجه این آزمایش باید همیشه در کنار علائم بیمار، معاینه و در صورت لزوم سونوگرافی داپلر یا سایر روش‌های تصویربرداری تفسیر شود.

 

---

 

## 🔵 **⑨ باورهای نادرست رایج**

 

❌ آزمایش ABI فقط برای افراد مسن انجام می‌شود.

 

❌ اگر ABI طبیعی باشد، هیچ بیماری شریانی وجود ندارد.

 

❌ انجام ABI دردناک است.

 

❌ ABI جایگزین همه آزمایش‌های عروقی است.

 

❌ بیماران دیابتی همیشه نتیجه ABI دقیقی دارند.

 

---

 

## 🟢 **⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه**

 

✔️ ABI نسبت فشار خون مچ پا به بازو است و برای تشخیص بیماری شریان‌های محیطی استفاده می‌شود.

 

✔️ این آزمایش بدون درد، بدون اشعه و در مدت کوتاهی انجام می‌شود.

 

✔️ ABI کمتر از ۰٫۹ معمولاً نشان‌دهنده وجود گرفتگی شریان‌های پا است.

 

✔️ در بیماران دیابتی یا مبتلا به نارسایی کلیه، ممکن است به آزمایش‌های تکمیلی مانند TBI یا سونوگرافی داپلر نیاز باشد.

 

✔️ ABI یکی از بهترین روش‌های غربالگری و پیگیری بیماری شریان‌های محیطی است.

 

---

 

## 📚 منابع علمی

 

- 2024 ACC/AHA Guideline for the Management of Lower Extremity Peripheral Artery Disease

 

- European Society for Vascular Surgery (ESVS) Clinical Practice Guidelines

 

- Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines

 

- American Heart Association (AHA) Scientific Statement on Peripheral Artery Disease

 

- Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy